MOERBEEK // lexeem

MOERBEEK composer sound designer sound artist


lexeem


[2012]


Sound composition for Paraphrasing Babel sound art festival in Maastricht and Heerlen (NL). Since the festival took place close to the tripoint Netherlands, Belgium, Germany, the text of Lexeem is in Dutch, German and French.



TEXT (Dutch)


Vorm:

Deze tekst is voor de compositie meerdere malen door een vertaalprogramma gehaald, om het te vertalen vanuit en naar het Frans, Duits en Nederlands. Zo wordt de oorspronkelijk bedoelde boodschap van de tekst vertroebeld door ontstane fouten in het automatische vertaalproces. Een spraakcomputer leest het resultaat voor: een tekst die moeilijk te begrijpen is maar desondanks suggereert een betekenis te hebben. De uitgesproken tekst wordt voorzien van al dan niet abstracte geluiden om de illusie te geven dat bepaalde woorden of zinsneden een speciale of meer betekenis hebben.


Inhoud:

Deze tekst richt zich op de vraag: wat is de meerwaarde van een toelichting bij een compositie? De betekenis van een compositie of geluidswerk is immers intrinsiek. De componist drukt zich uit in het gekozen medium, niet in een vertaling naar woorden daarvan. Woorden zijn per definitie een symbool, een representatie in klank of schrift van hetgeen dat ze willen uitdrukken. Wanneer een artistieke boodschap wordt omgezet naar een ander medium dan het werk zelf, vertroebelt zij. Deze vertroebeling creeert ruimte voor een waarnemer het werk te interpreteren. Zo wordt de waarnemer enerzijds door een toelichting ontzien om het werk zelfstandig te moeten doorgronden. Anderzijds zorgt een toelichting voor een vertroebeling van de waarneming van het werk. Een vertaling is immers nooit 100% accuraat. Dit wordt het best uitgedrukt in het citaat: 'schrijven over muziek is als dansen over architectuur'.


Compositie:

De luisteraar probeert deze tekst als een coherent en verband houdend geheel waar te nemen. Echter, doordat de tekst zo beinvloed is door ontstane vertaalfouten, biedt dit de luisteraar de kans om een eigen interpretatie te geven aan het verhaal. De inhoud van de toelichtende tekst wordt toegepast op haar eigen voordracht waardoor de vorm gelijk is aan de inhoud. Dat leidt tot de vraag: is de oorspronkelijke (niet vertaalde) tekst nodig om dit in te zien? Of nog preciezer: is de toelichtende tekst een noodzakelijk en inhoudelijk onderdeel van de klankcompositie?